Những chiếc xe lăn điện đã xuất xưởng

Một người khuyết tật được bế vào chiếc xe lăn. Anh định sử dụng đôi tay yếu ớt của mình để lăn bánh thì người hướng dẫn ngăn lại: “Không cần, anh cứ bấm nút, xe sẽ khởi động!”. Người khuyết tật bấm nút, tăng ga. Chiếc xe lăn bánh từ từ trên mặt đường và tăng tốc lên khoảng 12km/giờ.

Đó là một chiếc xe lăn chạy bằng năng lượng điện và sử dụng hiệu ứng từ trường để điều khiển tay ga, công trình nghiên cứu khá lý thú của Nguyễn Ngọc Minh Thảo (sinh viên năm 3 khoa Viễn thông, ĐH Bách khoa TP.HCM) và ông Lê Đức Cường (thợ cơ khí và là chủ cơ sở sản xuất xe lăn Đức Cường, 62/6 Lê Niệm, phường 18, quận Tân Bình, TP.HCM).

Từ hơn tám năm nay, ông chủ cơ sở sản xuất xe lăn Đức Cường luôn ôm ấp giấc mơ chế tạo một chiếc xe lăn chạy bằng điện và điều khiển thật đơn giản dành cho người khuyết tật. Nhưng cơ sở của ông chỉ dừng lại ở phần lắp ráp dàn khung, còn phần điện thì mày mò mãi ông cũng chỉ có ý tưởng sử dụng một bình ăcqui được sạc lại sau vài giờ chạy. Và cơ may đã đến với ông.

Cách nay hơn một năm, Nguyễn Ngọc Minh Thảo được chọn tham gia cuộc thi đua xe năng lượng mặt trời quốc tế – WSCC (World Solar Cycle Challenge) tại Úc. Nhờ một người quen giới thiệu, Thảo đã đến mượn trang thiết bị của cơ sở Đức Cường để gia công phần cơ khí cho chiếc xe dự thi.

Từ công việc này Thảo biết được nỗi trăn trở của ông về một chiếc xe lăn chạy bằng điện. Xong việc, Thảo quay trở lại nơi đã giúp mình và ngỏ ý cùng nơi đây nghiên cứu thực hiện chiếc xe lăn, như ông Cường nói: “Uớc mơ đã bay bổng hơn 3.000 ngày rồi nhưng chưa thể thực hiện được!”.

Một tháng sau lời hứa, Thảo lên ngay thiết kế: nguồn năng lượng cung cấp cho xe hoạt động là ăcqui công suất khoảng 12Ah. Nguồn này sẽ kéo động cơ DC 24 volt, 250 watt với dòng điện khoảng 3A. Trục động cơ liên kết với bộ phận giảm tốc, đồng thời đổi chiều chuyển động để kéo bánh xe.

Trên cơ sở thiết kế này, chiếc xe chạy thử nghiệm đầu tiên ra đời cuối năm 2003. Nhưng chiếc xe chạy không “ngọt” lắm, chạy được vài cây số thì bị cháy dây dẫn. Bộ phận điều chỉnh tốc độ bằng điện trở lại tỏ ra thiếu chính xác khiến xe di chuyển không theo ý muốn.

Sau khi tính toán chọn lại dây dẫn, Minh Thảo lao vào nghiên cứu thử tìm giải pháp điều khiển tay ga bằng hiệu ứng từ. Thảo đã dựa vào lý thuyết “từ trường thay đổi làm biến đổi điện trường” để chế tạo một tay ga khi xoay tròn nó thì làm biến đổi dòng điện qua động cơ, từ đó người lái dễ dàng chỉnh tốc độ xe theo ý muốn.

Những ngày đầu năm 2004, xưởng cơ khí Đức Cường ngày đêm rộn ràng tiếng máy. Có khi vào lúc đêm khuya trong tiếng máy ầm ĩ người ta nghe tiếng reo vui của những người làm việc quên thời gian khi thử nghiệm của họ đạt được một bước tiến nhỏ.

Và cuối cùng họ cũng đến đích. Chiếc xe lăn chạy điện “made in Việt Nam” đã lăn bánh suốt bốn giờ liền, sau đó dừng lại để sạc thêm điện cho hành trình kế tiếp. Nhiều người khuyết tật đã đến chạy thử và đặt hàng ngay tại chỗ. Đã có 15 chiếc xuất xưởng không chỉ cho khách hàng ở TP.HCM mà cả các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Cần Thơ, và Hà Nội. Hiện Nguyễn Ngọc Minh Thảo đang cùng cơ sở Đức Cường triển khai dự án sản xuất xe lăn điện với công suất khoảng 50 chiếc/tháng.

Ông chủ cơ sở phấn khởi: “Dự án này sẽ giải quyết việc làm cho hơn 20 công nhân với thu nhập bình quân trên 1 triệu đồng/tháng. Chúng tôi sẽ chọn chủ yếu là các thương binh, người khuyết tật còn khả năng lao động để đào tạo nghề. Nhưng trên hết, mơ ước về một chiếc xe lăn điện dành cho người khuyết tật từ hơn tám năm về trước, nay đã thành hiện thực nhờ vào nhiệt tình và chất xám của cậu sinh viên Nguyễn Ngọc Minh Thảo đang là trợ thủ đắc lực của tôi”.

CÔNG TIẾN